हेटौडा-काठमाडौं जोड्ने सबैभन्दा छोटो राजमार्गको रुपमा निर्माण भइरहेको कान्तिलोकमार्गमा मोतिदान कन्ट्रक्नसले जिल्लाकै नमुना पिच गर्न सुरु गरेको छ । 

देशका मुख्य राजमार्ग पृथ्वीराजमार्ग र त्रिभुवन लोकमार्ग परेपनि गुणस्तरीय पिच नहुँदा सधैं खाल्डाखुल्डीको समस्या पर्दै आइरहेको थियो । 

हेटौडा–काठमाडौं जोड्ने कान्तिलोकमार्गको पहिलो पिच हेटौडाको चुच्चेखोलाबाट सुरु गरिएको छ । काठमाडौं जोड्ने मार्गको दोस्रो अन्तर्गत गर्ने चुच्चेखोलादेखि जितपुरभन्ज्याङसम्मको कूल १५.५ किमि खण्डमा मोतिदान कन्ट्रक्सनले काम गरिरहेको छ । 

सो कन्ट्रक्नसले अन्तर्राष्ट्रिय गुणस्तरको पिच गर्ने कार्य सुरु गरेको प्रबन्ध निर्देशक विकास गौतमले बताए । गौतमका अनुसार डिभिजन सडक कार्यालयका प्रतिनिधिहरुको रोहवरमा अन्तर्राष्ट्रियस्तरको पिच गरिएको छ। 

उक्त सडकमा दोहोरो भारबाहक सवारी साधन सञ्चालन गर्न आवश्यक पर्ने बाक्लो पिच राखिएको छ । पिच गर्नको लागि आवश्यक अलकत्राको तापक्रम समेत व्यवस्थापन गरिएको गौतमले बताए । 

कम्पनीले पिचको गुणस्तर न्यून हुन नदिन कम्पनीको तर्फबाट समेत इन्जिनियर खटाएर काम गरिरहेको छ । उक्त सडक पिच गर्नको लागि २ ग्रेडर, २ लोलर ४ वाटर ट्याङ्क, २ ट्रीभेटर, १ वटा पेवर्क, १०० जना दक्ष जनशक्ति परिचालन गरिएको छ । 

डिभिजन सडक कार्यालयका इन्जिनियर रमेश कुमार पाण्डेले अनुगमन गरिरहेको आयोजना जतिसक्दो चाँडो सम्पन्न गर्न लक्ष्यसाथ अघि बढिरहेको गौतमले बताए । 

कामको गुणस्तरबारे स्थानीय समेत खुशी भएका छन् । हेटौँडा–६ उत्सव चौलागाईले बताए । सडक आयोजना निर्माणले मकवानपुरको दुर्गम क्षेत्रमा समेत औद्योगिकरणको सम्भावना अगाडि आएको भन्दै स्थानीयबासी समेत खुशी भएका छन् । 

२०६५ सालदेखि ट्रयाक विस्तारको काम भईरहेको हेटौँडा–सातदोवाटो ९० किलोमिटरको सडकमा अहिले ९ वटा कम्पनीले काम गरिरहेका छन् । 

२०७५ सालसम्म सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखेको आयोजनाको हेटौँडादेखि मकवानपुरगढीसम्म चालु आव ०७३÷०७४ मै कालोपत्रे गरिने योजना छ । 

त्यस्तै चाँदीको मूल्य ५ रुपैयाँले घटेर प्रति तोला ७ सय ६५ रुपैयाँमा कारोबार भईरहेको छ । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले आज शुक्रबार प्रति १० ग्राम छापावाल सुनको मूल्य ४६ हजार ८ सय १० रुपैयाँ तोकेको छ भने प्रति १० ग्राम चांदीको मूल्य ६ सय ५६ रुपैयाँ कायम गरेको छ।

बलचौरको मुक्तकमैया बस्ती हुँदै आयोजनाको मूलनहरको निर्माणका लागि रेखाङ्कन गरिएपछि यसअघि नहर निर्माणमा केही समस्या उत्पन्न भएको थियो । सो क्षेत्रमा बसोवास गराइएका १६ मुक्तकमैया परिवारलाई नजिककैको काटाँक्षे गाउँमा जग्गा खरिद गरी पुनःस्थापित गराइएछि मूलनहर निर्माणमा देखिएको समस्या समाधान भएको छ । 

मुक्तकमैयालाई प्रतिपरिवार दुई कठ्ठा जग्गा उपलब्ध गराएको छ । मुक्तकमैयाको बासोवास रहेको ठाउँ बलचौर क्षेत्र आयोजनाको मूलनहरको रेखाङ्कन भएको, तथा निर्माणस्थलमा परेका रुख कटानीका लागि गर्नुपर्ने प्रक्रियामा भएको ढिलाइलगायत कारण आयोजना तोकिएको समय आव २०७३÷७४ मा निर्माण सम्पन्न गर्न ढिलाइ भएको सो आयोजनाका इन्जिनियर मनिस महर्जनले बताए । सरकारले विश्व बैंकको सहयोगमा विसं २०६६ बाट निर्माण थालेको उक्त आयोजनाको इन्टेक (मुहान) तथा ‘लिङ्क क्यानल‘ निर्माण पूरा गरेको छ । 

इन्टेक तथा लिङ्क क्यानलदेखि बलचौरसम्मको मूलनहर तथा ‘सेटलिङ्क बेसिनको अधिकांश काम पूरा भएको छ । बलचौरदेखि कटासेसम्म मूल नहर, फिडर नहरलगायत काम भइरहेको छ । आव २०७४÷७५ को अन्त्यसम्ममा निर्माण पूरा भई नहरमार्फत् पानी दिने लक्ष्य रहेको इन्जिनियर महर्जनले बताए । 

सिञ्चित क्षेत्रको बचावटका लागि कर्णाली, पथरैया, र मोहना नदीमा तटबन्धन कार्य गर्ने लक्ष्य रहेकोमा हालसम्म २१ किलोमिटर लामो भागमा तटबन्धनको काम पूरा भएको छ । मूलनहर निर्माणको दोस्रो प्याकेज अन्तर्गत निर्माण भइरहेको विद्युत् आयोजना चार दशमलब ८८ मेगावाटको रहेको छ । 

आयोजनाको निर्माणपछि कैलालीको पूर्वी क्षेत्रका टिकापुर नगरपालिका र लम्कीचुहा नगरपालिकासहित साविकका पथरैया, दुर्गौली, जानकीनगर, प्रतापपुर, धनसिपुर, नारायणपुर, मुनुवा गाविसको झन्डै २० हजार ३०० हेक्टर जग्गामा सिँचाइ सुविधा पुग्ने बताइएको छ । नेपाल सरकार, विश्व बैंकको ऋण र अनुदान तथा उपभोक्ताको श्रमदान समेत गरी रु १२ अर्ब ६३ करोड २१ लाखको लागतमा सो आयोजना निर्माण भइरहेको हो 

२०७४ जेठ १७ मा प्रकाशित ।

सरकारले आगामी आर्थिक वर्षका लागि १२ खर्ब ७८ अर्ब ९९ करोड ४४ लाख ५५ हजार रूपैयाँ बराबरको बजेट प्रस्तुत गरेको छ ।

बजेटको आकार चालु आर्थिक वर्षको भन्दा करिब २२ प्रतिशतले बढी हो । गत वर्ष १० खर्ब ४८ अर्बको बजेट प्रस्तुत भएको थियो ।

सरकारले चालु खर्चका लागि ८ खर्ब ३ अर्ब ५३ करोड, पुँजीगत खर्चतर्फ ३ खर्ब ३५ अर्ब २७ करोड र वित्तीय खर्चतर्फ १ खर्ब ४० अर्ब २८ करोड छुट्याएको छ ।

चालु खर्चतर्फ कुल बजेटको ६२.८ प्रतिशत, पुँजीतर्फ २६.२ प्रतिशत र वित्तीय तर्फ ११ प्रतिशत बजेट विनियोजन भएको छ।

यसका लागि सरकारले राजस्वबाट ७ खर्ब ३० अर्ब, साँवा फिर्ताबाट १५ अर्ब, बैदेशीक अनुदानबाट ७२ अर्ब १६ करोड जुटाउने उल्लेख गरेको छ ।

यो बजेट ४ खर्ब ६१ अर्ब न्यून हुने भएको छ ।

यसमध्ये बाहिरी ऋणबाट २ खर्ब १४ करोड जुटाइने भएको छ र बाँकी रकम चालु आवमा बचतमा रहेको नगद मौज्दातबाट जुटाइने उल्लेख छ ।

२०७४ जेठ १५ मा प्रकाशित

राज्यको बिकाश योजनाबाट संधै उपेक्षा गरिने जनयुद्दको उद्गम थलो रोल्पा र रोल्पाली जनता बर्तमान माओवादीको गठबन्धन सरकारबाट पुनः आर्को पटक धोका पाएका छन्।

देशमा स्थानीय चुनाव नजिकिदै गर्दा २०७३ फाल्गुन ६ गते रोल्पा महोत्सव कार्यक्रममा पुगेका बर्तमान प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ र बर्तमान अर्थ मन्त्रि कृष्णबहादुर महराले सडक बिकाश र बिस्तारका लागि सार्बजानिक घोषणा गरेको १५ करोड सडक बजेट कटाईएको छ। 

लिवाङ, माडीचौर, जिनाबाङ सम्मको साढे ७२ किलोमिटर सडक योजनाको १५ करोड कटौती भएपछी प्रधानमन्त्री प्रचण्ड द्वारा फेरी आर्को पटक धोका भएको हो।

१५ करोड बजेटको योजना बहुबर्सिय सम्झौतागर्न मिल्ने कानुन सम्बद्ध भएको तर हालसम्म अर्थमन्त्रालयबाट कार्यन्वयन गर्न सडक विभागलाई पत्र समेत नकाटेर विभिन्न सड्यन्त्रका बाफ्जुद योजना कटाइएको छ।

अप्ठेरो पर्दा रोल्पालाई सम्झने प्रधानमन्त्री प्रचण्डले केहि समय पहिले रोल्पा महोत्सव उद्घाटन कार्यक्रममा रोल्पाको बिकाशकालागि बजेटको फेहरिस्त सुनाएका थिए। उनले रोल्पामा १ सय १३ सडक निर्माणका लागि ४२ करोड रकम छुट्याइएको रोल्पा महोत्सवको मंचबाटै सार्बजनिक घोषणा गरेका थिए। साथै अन्य स्वस्थ शिक्षा लगातका योजनाहरु पनि सविस्तार गरेका थिए।

उक्त ४२ करोड लागतको सडक निर्माण योजना अन्तगर्त ‘लिवाङ –माडीचौर -जिनाबाङ सडक रोल्पा’ योजनाको लागि मात्रै १५ करोड बजेट छुट्टयाइएको थियो। बहुबर्सिय सम्भावित रणनैतिक सडकको बजेट उप शिर्षक नम्बर ३३७३३५-४ मा बजेट छुट्याइ डिटेल सर्बे समेत भइसकेको थियो।

लिवाङ देखि जिनाबाङ सम्मको सडक बाटोमा राजनीतिक चलखेल र चुनावका कारण कटौती भएको छ। उक्त चलखेलमा प्रधानमन्त्री प्रचण्ड र अर्थमन्त्रि कृष्ण महारा समेतको हातरहेको बुझिन्छ।

१० बर्षे जनयुद्दमा रोल्पाली जनताको त्याग तपस्या र बलिदानी द्वारा पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डलाई पहिलोपटक रोल्पाली जनताले चुनावमा भोट हालेर जिताएका थिए तर अर्थमन्त्रि कृष्णबहादुर महाराको गृहजिल्ला राज्यको बिकाश योजनाबाट संधै उपेक्षित हुने गरेको छ।

अहिले देशकै दुई सम्मानीय पद उपराष्ट्रपति र सभामुख जस्तो गरिमामय पदमा रोल्पालीहरु विराजमान छन्। जनयुद्दका सैन्य कमान्डर पासाङ उर्फ नन्द बहादुर पुन उपराष्ट्रपति पदमा र रोल्पाली छोरी उषा उर्फ ओनसरी घर्ति सभामुख जस्तो गरिमामय पदमा सवार गरिरहेका छन्। 

वर्तमान देशले रोल्पाली होनहार नेताहरु लाम लगाएको छ, तर बिकाशका लागि छुट्याइएको बजेटलाई रोल्पा नपुग्दै हराई दिन्छ।

प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले हिजैदेखि धोका दिदै आएको रोल्पाली जनगुनासो त छदैछ तर यसपाली भने आफ्नै रोल्पाली सुपुत्र तथा अर्थमन्त्री कृष्ण बहादुर महरा समेतले रोल्पाली जनतालाई बजेट भ्रम पार्दै पुनः धोका दिएको जन गुनासो छ।

२०७४ जेठ ६ गते प्रकाशित

२०७४ जेठ ५ गते प्रकाशित

साताको चौथौ दिन बुधबार बजार घटेको छ । मंगलबारको तुलनामा आजको बजार ४.९८ अंकले घटेर १६४४.६ विन्दुमा आइपुगेको छ । 

कुल ६१ करोड ९८ लाख भन्दा माथिको कारोबार भएको बजारमा सबैभन्दा बढी कारोबार एचजीआईले गरेको छ भने त्यसपछि क्रमश: एनसीसीबि र एसबिएलले गरेका छन् । कारोबारको संक्षिप्त विवरण तल हेर्नुहोस् :

हेर्नुहोस् आज बढी कारोबार भएका कम्पनीहरुको विवरण :